หมวดที่ 6:  ด้านการสุขาภิบาล

 
          การสุขาภิบาล  (Sanitation) 
          “สุขาภิบาล” มาจากคำว่า สุข+อภิบาล  ดังนั้นคำว่าการสุขาภิบาล หมายถึง การระวังรักษาเพื่อให้เกิดความสุข และการสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อม (Environment Sanitation) หมายถึง การระวังรักษาเพื่อให้เกิดความสุข ซึ่งองค์การอนามัยโลก ให้ความหมายว่า “การควบคุมสิ่งแวดล้อมทางกายภาพทั้งหมดของมนุษย์ ที่กระทำหรืออาจกระทำให้เกิดผลเสียต่อพัฒนาการของร่างกาย สุขภาพและการดำรงชีวิตอยู่รอดของมนุษย์” 
 
          การสุขาภิบาลหรือการสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อม 
          หมายถึง การควบคุมองค์ประกอบต่างๆ ที่เป็นสิ่งแวดล้อมทางกายภาพของมนุษย์ซึ่งทำให้หรืออาจทำให้เกิดเป็นพิษเป็นภัยต่อการมีสุขภาพที่สมบูรณ์ต่อการเจริญเติบโตและต่อการดำรงชีวิตที่ปลอดภัยของมนุษย์ (องค์การอนามัยโลก WHO)
(สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค, 2554)  
         
          องค์การอนามัยโลก (WHO) ได้ให้คำจำกัดความของการสุขาภิบาลว่า “การสุขาภิบาล” หมายถึง งานที่กระทำเพื่อควบคุมสิ่งแวดล้อมต่างๆ ที่เป็นองค์ประกอบทางด้านกายภาพของคนซึ่งทำให้เกิด หรืออาจจะทำให้เกิดผลกระทบที่เป็นอันตราย ต่อการพัฒนาของร่างกาย สุขภาพอนามัยและการดำรงชีวิตของมนุษย์
          ปัจจุบันนอกจากคำว่า  “การสุขาภิบาล” (Sanitation)  ยังอาจใช้คำว่า “การสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อม” (Environmental Sanitation) หรือ “ การอนามัยสิ่งแวดล้อม” (Environmental Health) 
         
          ในทางปฏิบัติ การที่จะทำงานด้านการควบคุมให้เกิดผลสมบูรณ์ได้นั้นจะต้องมีการปรับปรุงเปลี่ยนแปลง แก้ไข  เพื่อที่จะรักษาและควบคุมสภาพสิ่งแวดล้อมให้อยู่ในสภาวะที่เหมาะสม และช่วยส่งเสริมสุขภาพและชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนในชุมชน  อาจเป็นการกำจัดหรือควบคุมสิ่งแวดล้อมที่เป็นพิษเป็นภัยให้หมดไป  เพื่อให้เป็นที่เชื่อถือมั่นว่าสภาวะที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ และการดำรงชีวิตจะไม่เกิดขึ้นแน่นอน

          ตัวชี้วัด:  ด้านการสุขาภิบาล
          -  สัดส่วนของประชาชนที่เข้าถึงระบบสุขาภิบาลเช่นมีระบบจัดการน้ำเสียและสิ่งปฏิกูลที่ถูกสุขลักษณะ (%)                                       
          -  สัดส่วนปริมาณน้ำเสียที่สามารถรวบรวมและบำบัดได้ (%)
          -  นโยบายด้านการสุขาภิบาลของเมือง


ผู้เขียน : ภานุวัฒน์  อ่อนเทศ
นักวิเคราะห์นโยบายและแผนชำนาญการ

 
MACROMEDIA
FLASH PLAYER
WINDOWS
POCKET PC
JAVA VIRTUAL
MACHINE
ADOBE ACROBAT
READER
WINDOWS
POCKET PC