หมวดที่ 4:  ด้านของเสีย

 

การวิเคราะห์สถานการณ์ด้านของเสีย              

            ปัจจุบันเกณฑ์ความเป็นเมืองสีเขียวด้านการจัดการของเสียได้จัดให้กรุงเทพมหานครอยู่ในระดับต่ำกว่าเกณฑ์เฉลี่ย ปริมาณขยะมูลฝอยของกรุงเทพมหานครในปัจจุบัน มีประมาณ 9,747.74 ตันต่อวัน  และมีอัตราการเกิดขยะมูลฝอยวันละ 0.98 กก./คน  เมื่อเปรียบเทียบกับค่าอัตราการเกิดขยะมูลฝอยเฉลี่ยของเมืองใหญ่อื่นๆในทวีปเอเชีย (จำนวน 22 เมือง) อยู่ที่ประมาณ 0.375 กก./คน  และมีสัดส่วนการเก็บขนขยะมูลฝอยได้ประมาณร้อยละ 100  เมื่อเปรียบเทียบกับค่าเฉลี่ยที่ร้อยละ 83
                จากข้อมูลของสำนักสิ่งแวดล้อมกรุงเทพมหานคร (ดังแสดงในรูป)  พบว่าองค์ประกอบขยะมูลฝอยที่กรุงเทพมหานครเก็บรวบรวมได้ ประกอบด้วยเศษอาหาร ใบไม้ กิ่งไม้ มากที่สุดถึงร้อยละ 50  ที่เหลือเป็นวัสดุรีไซเคิลร้อยละ 10 ที่เหลือขยะทั่วไปและขยะอันตราย
 
 
ภาพ  ข้อมูลองค์ประกอบขยะของกรุงเทพมหานคร ปีพ.ศ.2554
ที่มา : สำนักสิ่งแวดล้อม กรุงเทพมหานคร, 2554
 
                ดังนั้นขยะอินทรีย์ส่วนใหญ่ถูกทิ้งร่วมกับขยะชุมชนทำให้เกิดการเน่าเหม็นและเป็นแหล่งเพาะพันธุ์เชื้อโรค ซึ่งจากองค์ประกอบดังกล่าวชี้ให้เห็นว่าถ้ามีการคัดแยกอย่างมีประสิทธิภาพ ก็จะสามารถนำขยะอินทรีย์และขยะรีไซเคิลกลับมาใช้ประโยชน์ได้มากถึงร้อยละ 80 หรือประมาณ 7,000 ตันต่อวัน ทั้งยังเป็นการช่วยลดปริมาณขยะมูลฝอยที่จะไปฝังกลบและลดปัญหาโลกร้อนจากการฝังกลบขยะมูลฝอยอีกด้วย
             ขยะอินทรีย์ที่ถูกฝังกลบไว้ใต้ดินจะเกิดการหมักแบบไร้อากาศ ปลดปล่อยก๊าซมีเทนที่ส่งผลกระทบต่อภาวะโลกร้อนมากกว่าก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ถึง 21 เท่า นอกจากนั้นการเผาทำลายขยะในที่โล่งไม่มีระบบควบคุมก๊าซจะปล่อยแก๊สพิษที่ทำลายสุขภาพของเราเอง รวมถึงขยะอันตรายและขยะอิเลกทรอนิกส์ที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง หากถูกฝังกลบหรือทำลายไม่ถูกวิธีจะส่งผลเสียอย่างร้ายแรงต่อมนุษย์ที่เดียว
                  
มาตรการที่เสนอแนะในการขับเคลื่อนสู่ความเป็นเมืองสีเขียว
มาตรการระยะสั้น:    
  1. การส่งเสริมแนวทางลดอัตราการเกิดขยะมูลฝอยต่อประชากร โดยแนวทางการ จัดการขยะมูลฝอยแบบผสมผสาน ส่งเสริมนโยบายการลดของเสีย การใช้ซ้ำและการนำกลับมาใช้ใหม่ที่มีประสิทธิภาพ  โดยเน้นการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนโดยเฉพาะชุมชน เช่น การส่งเสริมให้ครัวเรือนคัดแยกขยะ ส่งเสริมให้เกิด Zero waste ในชุมชน (Community Based Solid Waste Management) การแยกขยะพิษออกจากขยะประเภทอื่นๆ
  2. ควรส่งเสริมแนวทางการคัดแยกขยะเฉพาะ (special wastes) เพื่อนำกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ ได้แก่ของเสียบรรจุภัณฑ์ (packaging waste)  ของเสียที่เกิดจากยานพาหนะใช้แล้ว (end-of-life vehicles)  ของเสียประเภทแบตเตอรี่   ของเสียประเภทเครื่องใช้ไฟฟ้า (electrical and electronic waste)  เป็นต้น
  3. การจัดการขยะอินทรีย์ที่แหล่งกำเนิดหลัก ได้แก่ตลาดสด ร้านอาหาร โดยพยายามนำขยะมูลฝอยกลับมาใช้ประโยชน์ให้มากที่สุด โดยแนวทางของการหมักทำปุ๋ยหรือการหมักเพื่อผลิตก๊าซชีวภาพตามแนวทางของ Waste to Energy
  4. การเพิ่มศักยภาพการเก็บขนขยะมูลฝอยที่และส่งไปกำจัดอย่างถูกหลักสุขาภิบาล
มาตรการระยะยาว:
  1. การผลักดัน นโยบาย 3 Rs (Reduce, Reuse, Recycle) ในการจัดการของเสียกลายเป็นนโยบายของประเทศอย่างจริงจัง
  2. การสร้างโรงจัดการขยะมูลฝอยแบบผสมผสาน ที่มีระบบคัดแยกรีไซเคิล ระบบหมักทำปุ๋ย ระบบหมักผลิตก๊าซชีวภาพ และระบบกำจัดมูลฝอยส่วนที่หลงเหลือ ให้มีขนาดการจัดการขยะมูลฝอยที่เพียงพอกับปริมาณขยะที่เพิ่มมากขึ้น การส่งเสริมศักยภาพของการหมุนเวียนทรัพยากรกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ให้ได้มากที่สุด
  3. การสร้างโรงงานรีไซเคิลขยะเฉพาะ (special wastes) เพื่อนำกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ ได้แก่ของเสียบรรจุภัณฑ์ (packaging waste)  ของเสียที่เกิดจากยานพาหนะใช้แล้ว (end-of-life vehicles)  ของเสียประเภทเครื่องใช้ไฟฟ้า (electrical and electronic waste)  เป็นต้น
  4. การส่งเสริมเทคโนโลยีการผลิตที่สะอาด (Cleaner Technology) สำหรับผลิตสินค้าที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (Environmental friendly)  รวมไปถึงการสร้างแรงจูงใจให้ผู้บริโภคหันมาใช้สินค้าที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม การสร้างตลาดสำหรับสินค้าที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม การลดปริมาณบรรจุภัณฑ์ (Packaging) สำหรับสินค้า
 แนวทางการมีส่วนร่วมของประชาชน
                การมีส่วนร่วมของชุมชนในการลดปริมาณขยะเป็นการจัดการขยะที่ยั่งยืน เนื่องจากผู้ก่อเกิดขยะมูลฝอยได้มีความตระหนักถึงปัญหาสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้น มีการร่วมมือกันลดการเกิดขยะมูลฝอย รวมไปถึงการคัดแยกและใช้ประโยชน์ขยะมูลฝอยอย่างรู้คุณค่า  การลดปริมาณขยะมูลฝอยด้วยแนวทางของ 3Rs (Reduce, Reuse, Recycle)
  • Reduce:  ได้แก่ลดการใช้หรือหลีกเลี่ยงสิ่งของและบรรจุภัณฑ์ที่ย่อยสลายยาก
  • Reuse:  ได้แก่การนำสิ่งของเครื่องใช้มาใช้ซ้ำ
  • Recycle: ได้แก่การนำวัสดุมารีไซเคิลเพื่อกลับมาใช้ใหม่ เช่นกระดาษ เหล็ก อลูมิเนียม แก้ว
                 สำหรับการลดปริมาณขยะมูลฝอยได้ทุกๆ 1 กิโลกรัม จะช่วยลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ได้ถึง 0.3 กิโลกรัม  ดังนั้นเราควรมาช่วยกันคัดแยกขยะและนำไปใช้ประโยชน์อย่างคุมค่าเพื่อลดปัญหาสิ่งแวดล้อมและภาวะโลกร้อน ช่วยบรรเทาภัยพิบัติที่อาจเกิดขึ้น
 
 
MACROMEDIA
FLASH PLAYER
WINDOWS
POCKET PC
JAVA VIRTUAL
MACHINE
ADOBE ACROBAT
READER
WINDOWS
POCKET PC